สงครามกลางเมืองโซมาเลีย

สงคราม ใน โซมาเลีย พ ศ 2552 ปัจจุบัน

สงครามกลางเมืองโซมาเลีย จัดว่าเป็นสงครามกลางเมืองที่มีความรุนแรง  และยังเป็นสงครามที่กำลังดำเนินอยู่ในประเทศโซมาเลีย โดยสงครามในครั้งนี้มีชนวนเหตุมาจากการต่อต้านระบอบโมฮัมเหม็ด ไซอัด บาร์รีในช่วงทศวรรษ 1980

สงครามกลางเมืองโซมาเลีย เกิดจากสาเหตุนี้?

 โซมาลีแลนด์

โดยกองทัพโซมาเลียเริ่มทำการสู้รบกับกลุ่มกบฏติดอาวุธต่าง ๆ​ รวมทั้งแนวร่วมประชาธิปไตยไถ่โซมาเลีย (Somali Salvation Democratic Front) ทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และขบวนการชาติโซมาเลียในภาคตะวันตกเฉียงเหนือ​ และคองเกรสสหรัฐโซมาเลียในภาคใต้​ ในที่สุดกลุ่มติดอาวุธดังกล่าวก็สามารถล้มรัฐบาลบาร์รีได้สำเร็จในปี 1991

หลังจากนั้น กลุ่มติดอาวุธหลายฝ่ายต่าง แย่งชิงอำนาจ​ และอิทธิพลในช่องว่างแห่งอำนาจ ซึ่งถือว่าเป็นเหตุให้ความพยายามรักษาสันติภาพของสหประชาชาติที่ถูกยกเลิกในช่วงกลางคริสต์ทศวรรษ 1990 ซึ่งได้เกิดสมัยการกระจายอำนาจปกครองตามมา

โดยมีลักษณะกานหวนคืนสู่กฎหมายจารีตประเพณี​ และศาสนาในหลายพื้​​นที่ ตลอดจนการสถาปนารัฐบาลเขตปกครองตนเองทางตอนเหนือของประเทศ และนอกจากนี้ ยังทำให้ความเข้มข้นของการสู่รบลดลงเล็กน้อย โดย SIPRO ได้ถอนโซมาเลียจากรายการการขัดกันด้วยอาวุธหลักในช่วงปี 1997 และปี 1998

ยุทธการโมกาดิชู

และเป็นปีเดียวกันกับโมฮัมเหม็ด ไซอัด บาร์รีถูกโค่น ดินแดนทางตะวันตกเฉียงเหนือของโซมาเลียที่มีชื่อว่า โซมาลีแลนด์ ได้ประกาศเอกราช​ และได้ตั้งเป็นสาธารณรัฐโซมาลีแลนด์​ ซึ่งดินแดนเห็งนี้ได้มีการจัดตั้งรัฐบาล​ และการบริหารกิจการภายในของตนเอง

อย่างไรก็ตาม ถึงแม้ว่าจะมีการสถาปนา​รัฐ​อย่างถูกต้อง​แต่ทว่านานาชาติไม่ให้การรับรองสาธารณรัฐโซมาลีแลนด์แต่อย่างใด​

ต่อมาในช่วงปี 1998 ดินแดนที่อยู่ติดกันกับโซมาลีแลนด์ ได้ประกาศจัดตั้งรัฐบาลปกครองตนเองเช่นกัน โดยพื้นที่แห่งนี้ได้ใช้ชื่อว่า​ “รัฐพุนต์แลนด์ของโซมาเลีย” ซึ่งรัฐนี้ก็ไม่ได้การรับรองจากนานาชาติเช่นเดียวกัน

อย่างไรก็ตาม พุนต์แลนด์ไม่ได้หมายแยกตัวเป็นเอกราชอย่างเต็มรูปแบบเหมือนกับโซมาลีแลนด์ เพียงแต่ว่าต้องการรักษาเสถียรภาพ​ และการบริหารพัฒนาในพื้นที่ พร้อมเข้าร่วมฟื้นฟูเสถียรภาพ​ และความมั่นคงของโซมาเลียถ้าหากสามารถยุติความขัดแย้งที่มีอยู่ได้

โมกาดิชู ปัจจุบัน

นอกจากนี้แล้วสหประชาชาติภายใต้การนำของสหรัฐอเมริกาที่ได้เข้าช่วยแก้ไขปัญหาความวุ่นวายในโซมาเลีย และยังมีส่วนช่วยเหลือประชาชนที่ได้รับความเดือดร้อนจากสงคราม ต่อมาในเดือนธันวาคม 1992 กองกำลังนาวิกโยธินของสหรัฐอเมริกา พร้อมด้วยกำลังทหารนานาชาติ​ เข้าช่วยเหลือชาวโซมาเลียตามความเห็นชอบของคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ

แต่ทว่าการปะทะกันระหว่างทหารสหรัฐอเมริกา​ กับกองกำลังฝ่ายต่อต้านเมื่อเดือนสิงหาคม 1993 ส่งผลให้เฮลิคอปเตอร์อเมริกันถูกยิงตก 2 ลำ และที่สำคัญนายทหารอเมริกันเสียชีวิต 18 นาย ในที่เกิดเหตุ​ จากเหตุการความเสียหายนี้เอง​ ที่เป็นเหตุให้สหรัฐอเมริกาตัดสินใจถอนตัวออกจากความวุ่นวายในโซมาเลีย​ ในช่วงปี 1994

หลังจากนั้นในปี 1995 ทางด้านของสหประชาชาติก็ได้ประกาศถอนตัวออกจากโซมาเลียเช่นเดียวกันกับสหรัฐ​อเมริกา​ เนื่องจากว่าคณะทำงานได้ให้ความช่วยเหลือของสหประชาชาติที่ต้องบาดเจ็บล้มตายจากการดักปล้นสะดม​ โดยกำลังติดอาวุธฝ่ายต่าง ๆ อยู่​เป็นจำนวนมาก และนับแต่บัดนั้นมาดูเหมือนว่าทางด้านของประชาคมโลกจะให้ความสำคัญกับปัญหาในโซมาเลียน้อยลงกว่าเดิมมากเลยทีเดียว

ยุทธการ โมกาดิชู

เดือนตุลาคม ค.ศ.2004 ฝ่ายกองกำลังติดอาวุธหลายกลุ่ม รวมถึงผู้ที่เคยร่วมรัฐบาลโมฮัมเหม็ด ไซอัด บาร์รี ต่างรวมตัวกันจัดตั้งรัฐบาลเปลี่ยนผ่านแห่งชาติ โดยรัฐบาลนี้ได้รับการสนับสนุนผลักดันจากเอธิโอเปีย เดิมรัฐบาลกลางนั้นมีศูนย์กลางดำเนินงานอ​ยู่  ณ​ กรุงไนโรบี ประเทศเคนยา และต่อมาได้ย้ายฐานที่มั่นมาอยู่ที่เมืองไบโดอา ซึ่งเมืองนี้เป็นเมืองเล็ก ๆ ที่อยู่ห่างจากกรุงโมกาดิชู เมืองหลวงของโซมาเลีย ไปทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือราวๆ 260 กิโลเมตร

โดยรัฐบาลกลางได้ประกาศให้ไบโดอาเป็นศูนย์กลางการบริหารราชการแผ่นดินในโซมาเลีย แม้ว่ารัฐบาลนี้จะได้รับการรับรองจากสหประชาชาติ และบางประเทศในทวีปแอฟริกาก็ตาท  แต่ทว่ารัฐบาลนี้ก็มีอำนาจปกครองเพียงแค่พื้นที่เล็ก ๆ ของไบโดอาเท่านั้นเอง

อีกทั้งยังรัฐบาล​นี้ไม่มีศักยภาพ​ และกองกำลังที่เข้มแข็งพอที่จะรวมประเทศให้เป็นปึกแผ่นได้ และที่สำคัญไปกว่านั้นคือ ประชาชนชาวโซมาเลียส่วนใหญ่​ไม่ได้ให้การยอมรับ เนื่องจากตระหนักดีว่ารัฐบาลนี้เป็นเสมือนตัวแทนของเอธิโอเปีย ซึ่งนั่นก็มีส่วนทำให้ประชาชนไม่พอใจนั่นเอง

รัฐบาล โซมาเลีย

ต่อมาช่วงกลางปี 2006 ประชาคมโลก​ นำโดยสหรัฐอเมริกา​ และกลุ่มประเทศแอฟริกาตะวันออกต่างเฝ้ามองดูสถานการณ์ในโซมาเลียด้วยความหวั่นวิตก เนื่องจากกลุ่มกองกำลังของสหภาพศาลอิสลามนั้นสามารถเอาชนะกลุ่มกองกำลังติดอาวุธฝ่ายต่าง ๆ ที่ได้รับการสนับสนุนจากสหรัฐอเมริกาในยุทธการที่โมกาดิชูครั้งที่สองได้ และนั่นก็ทำให้สหภาพศาลอิสลามมีอำนาจควบคุมเมืองหลวงได้อย่างเด็ดขาด

และอีกไม่กี่เดือนต่อมา ทางด้านของสหภาพศาลอิสลามก็ได้เริ่มขยายอำนาจไปทางใต้จนถึงเขตคิสมาโย และทางตอนกลางของประเทศจนจรดชายแดนเอธิโอเปียด้านตะวันตก ซึ่งกลุ่มกองกำลังติดอาวุธที่ขณะนั่นกุมอำนาจในบริเวณดังกล่าวก็ต้องยอมสยบให้สหภาพศาลอิสลามโดยไม่มีการเสียเลือดเนื้อมากนัก

ซึ่งนับว่าเหตุการณ์​ในครั้งนี้เป็นผลให้สหภาพศาลอิสลามสามารถควบคุมการปกครองได้เกินครึ่งประเทศ (ไม่รวมโซมาลีแลนด์และพุนต์แลนด์) และนับเป็นครั้งแรกในรอบ 15 ปี​ ที่มีกลุ่มพลังอำนาจแข็งแกร่งพอจนสามารถรวบรวมประเทศเป็นปึกแผ่นได้​ และมีแผ่นดินกว้างขวางถึงเพียงนี้

โซมาเลีย ภาษาอังกฤษ

หลังจากเหตุการณ์​ต่างๆ​ ผ่านไปทางด้านของประชาชนก็เริ่มมีความหวังเห็นความสงบสุข ตลอดจนมีเสถียรภาพ​ และความมั่นคงกลับคืนสู่ประเทศ เพราะว่าหลังจากการยึดครองโมกาดิชูได้สองวัน ท่าเรือ​ และสนามบินแห่งชาติก็ได้เปิดให้บริการอีกครั้ง โดยการตั้งด่านของทหารถูกยกเลิก อาวุธยุทโธปกรณ์ทั้งหลายถูกเก็บไปจากถนนจนเกือบหมด

การก่อสร้างเริ่มต้นใหม่ และต่อมาก็มรนักธุรกิจกลับมาทำงานได้อีก ต่อมาในช่วงปลายปี 2006 สหภาพศาลอิสลามได้ประกาศใช้กฎหมายอิสลาม​ เพื่อควบคุมและจัดระเบียบทางสังคมขึ้นใหม่อย่างเคร่งครัด รวมไปถึงคำสั่งห้ามซื้อขาย​ และบริโภคคอตที่ชาวโซมาเลียนิยมเคี้ยวกินกัน แต่ทางด้านของสหประชาชาติประกาศให้เป็นพืชที่มีสารเสพติด รวมทั้งยังสั่งห้ามประชาชนดูฟุตบอล​ หรือภาพยนตร์ในที่สาธารณะอีกด้วย

ในขณะที่ประเทศอื่น ๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งชาวเอธิโอเปีย​ และสหรัฐอเมริกาต่างพากันหวั่นเกรงว่า การบังคับใช้กฎหมายของอิสลามที่เคร่งครัดนี้ สหภาพศาลอิสลามอาจจะนำโซมาเลียไปสู่ความเป็นรัฐอิสลามเช่นเดียวกันกับ อัฟกานิสถาน ก็เป็นได้ แต่ทว่าทางด้านของประชาชนชาวโซมาเลียกลับมีท่าทีปกติ​ เนื่องจากว่ากฎเกณฑ์ที่เข้มงวดดังกล่าว เป็นการแลกกับสันติภาพและความมั่นคงของประเทศที่ขาดหายไปนาน

สงครามกลางเมืองโซมาเลีย

อย่างไรก็ตาม การได้รัยสันติภาพ​ และความมั่นคงของโซมาเลียก็คงอยู่อีกไม่นาน เมื่อสหภาพศาลอิสลามได้ทำการขยายอิทธิพลเข้าไปใกล้เมืองไบโดกา  ซึ่งเมืองนี้เป็นฐานที่มั่นเพียงแห่งเดียวของรัฐบาลเฉพาะกาลแห่งชาติ และยังได้เริ่มทำการโจมตีไบโดกาเมื่อวันที่ 20 ธันวาคม 2006

ซึ่งชาวเอธิโอเปียได้ส่งฝูงบินเข้าไปช่วยรัฐบาลกลางเพื่อปกป้องไบโดกา และเหตุการนี้นับว่าเป็นครั้งแรกที่เอธิโอเปียได้ให้การสนับสนุนด้านกำลังทหารแก่รัฐบาลกลางอย่างเปิดเผยต่อประชาคมโลก

และหลังจากนั้นทางด้านของกองกำลังเอธิโอเปียก็เริ่มเปิดฉากโจมตีฐานที่มั่นของสหภาพศาลอิสลามที่ั่ตั้งอยู่ทางตอนใต้ของประเทศ​ และได้ขยายขึ้นไปยังกรุงโมกาดิชู สถานการณ์ในโซมาเลียจึงได้กลับคืนสู่การนองเลือดอีกครั้ง ด้วยความสนับสนุนทางการทหารของทางด้านสหรัฐอเมริกา จึงทำให้กองทหารเอธิโอเปีย​  และกองกำลังของรัฐบาลกลาง สามารถบุกเข้ายึดครองกรุงโมกาดิชูได้สำเร็จ ส่วนทางด้านของสหภาพศาลอิสลามก็แตกหนีไปตามแนวชายแดน​